Neden madencilik? 

Madencilik şüphesiz hayatlarımızın önemli bir bileşenidir. Madenciliğin çeşitli türlerine geçmeden önce, neden madencilik ona bakalım? 

Şuna bir bakın: Bugün doğan ortalama bir bebek, ömür boyu 750 pound çinko (ev eşyaları, kozmetikler ve daha fazlası için), 800 pound kurşun (piller, tıbbi cihazlar ve diğerleri için), 1.500 pound bakır (elektrik kabloları ve diğerleri için), 3.593 pound alümünyum (cihazlar, kutular, uçaklar ve diğerleri için) ve 32.700 pound demir ihtiyacı duyacaktır. Bu yaşam boyu ihtiyaç tedariği hakkında daha fazlasını okuyun.   

Yalnızca beş madenin toplamı kişi başına 20 tonu aşıyor: yaklaşık olarak 14 binek otomobille aynı ağırlık. 

En yaygın olan dört madencilik türü vardır.  

Yüzey madenciliği

Yüzey madenciliği, yeryüzüne yakın olan mineralleri çıkarmak için en uygun yöntemdir. Ayrıca yeraltı madenciliğine kıyasla genellikle daha uygun maliyetli bir madencilik yöntemidir. Yüzey madenciliği kullanılarak çıkarılan yaygın mineraller, kömür, demir ve boksit dahil olmak üzere en çok çıkarılanlardan bazılarıdır.

Yeraltı madenciliği (veya yüzeyaltı madenciliği)

Yeraltı madenciliği, dünyanın yüzeyinin derinliklerinde bulunan madenleri çıkarmaya en uygun olandır. Yeraltı madenciliği kullanılarak çıkarılan yaygın madenler arasında altın, kurşun ve gümüş bulunur. Birçok madenin yüzey veya yeraltı madenciliğinden yararlanılarak çıkarılabileceğini akılda bulundurmak önemlidir. Madenin bağıl derinliği ve ekonomik değeri, hangi madencilik yönteminin kullanılacağını belirlemede önemli bir rol oynar. Bir yeraltı madeni 300 metre kadar yüzeyde veya 3 kilometre kadar derinde olabilir. Örneğin, Güney Afrika'da bulunan dünyanın en derin yeraltı madeni Mponeng Altın Madeni, 31 km'nin altında bir faaliyet derinliğine sahiptir.

Ağır tortu madenciliği

Ağır tortu madenciliği, değerli metalleri tortulardan eleme yoluyla ayırma yöntemidir. Ağır tortu madenciliği genellikle nehir yataklarında, kumlarda ve doğal tortu birikiminin olduğu ortamlarda gerçekleşir. Ağır tortu madenciliğinden yararlanılarak toplanan yaygın madenler arasında platin, kalay ve elmas bulunur.

Çözelti madenciliği

Çözelti madenciliği, madenleri, işlemek üzere kaya ve cevher karışımını yüzeye çıkarmadan topraktan alma yöntemidir. Bu madencilik, minerali esas yerinde çözen bir çözelti enjekte etikten sonra, artık içinde madenler buluna çözeltiyi yüzeye geri pompalayarak yapılır. Çözleti madenciliği kullanılarak çıkarılan en yaygın mineral uranyumdur.

Madenciler için, bu madencilik yöntemlerinden hangisinin seçileceğini etkileyen hususlardan dördü, madenin konumu, yatağın finansal değeri, çevresel hususlar ve mineralin kimyasal bileşimidir.

Yüzey Madenciliği Türleri

Üç yaygın yüzey madenciliği yöntemi vardır.  

Kontur şeridi madenciliği

Kontur şeridi madenciliği, sığ yataklarda bulunan madenlere erişmek için bir toprak tabakasının kaldırılması ve aynı şeyi bitişik alanlarda dikey olarak daha derine kazmadan devam ettirme faaliyetidir. Kontur şeridi madenciliği, sığ ve yatay olarak yerleşmiş yataklara en uygunudur. Kontur şeridi madenciliği faaliyetleri genellikle daha geniş bir yüzey alanını etkiler. Sığ yatakların çıkarılmasından dolayı kazı faaliyetinin yüzeyde yayılmaya devam etmesi bunun nedenidir.

Açık ocak madenciliği

Açık ocak madenciliği, maden yataklarına erişmek için toprağı çıkarma ve bu işlemi açık ocakta dikey olarak yapmaya devam etme faaliyetidir. Bu yöntem, yeryüzüne yakın olan ancak yatay şekilde birikmemiş maden yatakları için en uygun yöntemdir. Açık ocak madenciliği genellikle daha dar bir yüzey alanını etkiler. Bunun nedeni, kazı faaliyetinin, kontur şeridi madenciliği gibi yüzeyde yatay olarak değil, daha derinlerde devam etmesidir.

Dağ zirvesi kaldırma madenciliği

Basitçe söylemek gerekirse, bu yöntem, altında biriken madenlere erişmek için bir dağın veya tepenin zirvesini kaldırma faaliyetidir. Örtü toprağı daha sonra yakındaki çukurları doldurmak için kullanılır. Açık ocak madenciliği ve dağ zirvesi kaldırma madenciliği yöntemlerinin aynı olduğunu söyleyenler olabilir. Örneğin, Şili'de bir dağ silsilesinin tepesinde bulunan açık ocak madenlerini düşünün.

Yeraltı madenciliği (veya yüzeyaltı madenciliği) türleri

Aşağıda üç yaygın yeraltı madenciliği yöntemi bulunmaktadır.

Oda ve sütun madenciliği

Oda ve sütun madenciliği, cevher yataklarına oyulmuş, oda olarak adlandırılan açıklıklardan maden çıkarma faaliyetidir. Bu yöntemde, çatıyı tutan sütunlar bırakılarak cevher damarı içine enklavlar veya odalar kazılır. Maden çıkarma işleminin büyük bir kısmı bu odalarda gerçekleşir. Sütunlar da madenin ömrünün sonuna doğru veya çıkarma işlemi farklı bir seviyeye geçerken kazılabilir.

Blok mağaracılık madenciliği

Blok mağaracılık madenciliğinde, cevher gövdesinin altında yeraltı delikleri açılır ve cevheri ve kayaları parçalamak için planlı patlamalardan yararlanılır. Daha sonra kaya ve cevher karışımı, yerçekimin yardımıyla düşerek işlenecek yere taşınır. Blok mağaracılık madenciliği, genellikle açık ocak madenciliği yoluyla üretim ekonomik olmadığında yapılır.

Uzun ayak madenciliği

Uzun ayak madenciliği, madenleri, genellikle bir konveyör üzerine monte edilmiş büyük bir kesici kullanarak çıkarma faaliyetidir. Kesici, madenleri çıkarırken cevher damarı boyunca hareket eder. Uzun ayak madenciliği, yatay olarak dağılmış ve yatakların sürekliliğinin olduğu cevher yatakları için en uygunudur. Kömür üretimi genellikle uzun ayak madenciliğinin kullanılmasıyla yapılır.